شبکه یاری کودکان کار

روز جهانی کودکان و موضوع تغییر اقلیم

اعظم بهرامی

ما در مورد تاثیر تغییر اقلیم و آسیب محیط زیست بر کودکان هنوز یا بسیار کم می‌دانیم و یا نتایج بسیاری از مطالعات و پایش داده‌ها هنوز در سایه حذف و سانسور رسانه‌هاست. بسیاری از کودکان جهان به‌خاطر مشکلات ناشی از بلایای طبیعی برای همیشه خانواده و امکان تحصیل را از دست می‌دهند. برخی از آنها هرگز این شانس را نخواهند داشت که در هوای سالم نفس بکشند و آب سالم در دسترس داشته باشند و یا حتی به حمام و دستشویی دسترسی داشته باشند.

گروهی ایتالیایی که داوطلبانه برای کودکان فیلیپینی کار می‌کردند شهادت می‌دادند که مناطقی در فیلیپین وجود دارد که برای تفکیک زباله استفاده می‌شود و تا کیلومترها درختی در آن نمی‌روید. کودکانی در این تخلیه‌گاه‌ها به‌دنیا آمده و زندگی می‌کنند که حتی تا ۶ سالگی (آن‌هم اگر به مدرسه بروند) هم درخت نمی‌بینند، ودسترسی به دستشویی و حمام ندارند. فیلیپین یکی از خریداران مهم زباله به‌شمار می‌رود.

کودکان بسیاری در اندونزی و ترکیه در بازار تولید لباس فعالیت می‌کنند. مستندهای زیادی در مورد این کودکان که به‌نوعی بردگان کارخانجات تولید مارک‌های پر فروش لباس هستند ساخته شده است. کودکانی که والدین‌شان صیاد و یا کشاورز بودند و امروز در حاشیه مگا‌شهرها دیده هم نمی‌شوند. کودکانی که با یک تا یک‌ونیم یورو در روز، شش روز هفته و روزی بیشتر از ۹ ساعت کار می‌کنند. در چین تعداد زیادی از نوجوانان در کارخانه‌های اتومبیل‌سازی کار می‌کنند و به‌عنوان راه‌کار در برخی استان‌های چین سن مجاز کار را تا ۱۴ سال کاهش داده‌اند.

چه‌قدر از کودکان تهران و خوزستان و اهواز در هوای آلوده هر روزه تنفس می‌کنند. شرایطی که می‌تواند علاوه بر آلرژی و بیماری‌های تنفسی بر توان یادگیری آنها نیز مستقیم تاثیر بگذارد. بسیاری از کودکان در استان‌های شرق و جنوب شرق کشور برای آوردن آب ساعت‌ها در روز پیاده‌روی می‌کنند و این امکان رفتن به مدرسه و آموزش را از آنها سلب می‌کند. بر این آمار کودکان مهاجر حاشیه شهرهای بزرگ را که در مراکز دفن زباله کار و زندگی می‌کنند نیز باید افزود.

تحقیقی تازه در Oxfam نشان می‌دهد که تغییرات اقلیمی منجر به گرسنگی ۲۵ میلیون کودک دیگر خواهد شد. به‌علاوه سازمان جهانی کودکان اعلام کرده که افزایش دما در بسیاری از مناطق جهان با افزایش سوء تغذیه و وبا، اسهال و تب و مالاریا که اولین گروه هدفش کودکان هستند رابطه بسیار نزدیکی دارد. بنابه آمار همین سازمان تغبییرات اقلیمی آمار کودکان آسیب‌دیده از بلایای طبیعی را نیز به‌شدت افزایش داده است. از حدود ۶۶٫۵ میلیون کودک در سال (۱۹۹۰) به ۱۷۵ میلیون در سال (برای یک دهه آینده تخمین زده است) افزایش می‌دهد.

برآوردها حاکی از آن است که به‌طور عمده به دلیل اثرات تغییرات آب و هوایی، تعداد موارد اسهال حاد (از جمله دلایل عمده مرگ و میر نوزادان) در کشورهایی با درآمد سرانه کمتر تا سال ۲۰۲۰ بین ۲ تا ۵ درصد افزایش یابد. در بعضی از مناطق آفریقا موارد اسهال می‌تواند ۱۰٪ افزایش یابد. با ادامه روند کنونی، تا سال ۲۰۳۰ تقریبا نیمی از جمعیت جهان در مناطقی بااسترس زیاد آب زندگی می‌کنند، بین ۷۵ تا ۲۵۰ میلیون نفر تنها در آفریقا. علاوه بر این، کمبود آب در برخی مناطق خشک و نیمه‌خشک آنها را مجبور به ترک زمین‌های خود از حداقل ۲۴ میلیون تا حداکثر ۷۰۰ میلیون نفر می‌کند. در چنین شرایطی نیز کودکان نخستین قربانی‌‌اند‌.