شبکه یاری کودکان کار

«روزی روزگاری در آمریکا»

لوئیس هاین، عکاسِ جامعه‌شناسی‌خواندۀ آمریکایی، در سال‌های آغازین قرن بیستم به بُرندگی تصویر پی برده بود. فهمیده بود آنچه با زبان و استدلال نمی‌توان به کرسی نشاند، با تصویر می‌توان. او به خوبی پیش برده بود تصویر چه ابزار سیاسی کارآمدی است و با آن می‌توان جامعه را اصلاح کرد. یکی از معضلات اجتماعی بزرگ آمریکا در سال‌های آغازین قرن بیستم، «بهره‌کشی اقتصادی از کودکان» یا «کار کودکان» بود؛ یعنی به کار گماشتن بچه‌هایی که زیر شانزده، و حتا بین پنج تا ده سال سن داشتند. آماری که از میزان کار کودکان از آن زمان مانده، تکان‌دهنده است: طبق سرشماری آمریکا در سال ۱۹۰۰، بیش از ۱.۷ میلیون کودک آمریکاییِ پنج تا ده ساله به کار گماشته شده بود، یعنی از هر شش کودک، یکی کار می‌کرد. این در حالی بود که بیست سال پیش از آن، در سال ۱۸۸۰، تعداد کودکان کار ۱.۱ میلیون بود و این به معنای افزایش پنجاه درصدی بود.

نگرانی بابت همین وضعیت ناگوار باعث شد کمیته‌ای غیردولتی و غیرانتفاعی به نام «کمیتۀ ملی کار کودکان» (National Child Labor Committee) در سال ۱۹۰۴ تشکیل شود که مردان و زنانی دلسوز و اصلاحگر در آن فعالیت می‌کردند و فلیکس آدلر (Felix Adler)، استاد اخلاق سیاسی و اجتماعی، نخستین رئیس آن بود.

کمیتۀ ملی کار کودکان در کنار فعالیت‌های گستردۀ خود، عکاسی را استخدام کرد تا به گوشه‌گوشۀ آمریکا سر بزند و کار کودکان را با عکاسی مستند کند. آن عکاس هم کسی نبود مگر لوئیس هاین (Lewis Hine). هاین تعلیم و تربیت خوانده و آموزگار بود، اما در رشتۀ جامعه‌شناسی نیز تحصیل کرده بود و کارهای سخت برای امرار معاش در جوانی، او را نسبت به مسئلۀ اجتماعی حساس کرده بود. هاین دوربین‌به‌دوش به سراغ کودکان کار رفت، بیش‌تر کوشید از آن دسته از کودکان عکاسی کند که شرایط کاری پرخطرتری داشتند، مانند کودکانی که در کارخانه‌های نساجی یا در معادن زغال‌سنگ کار می‌کردند. نتیجۀ تلاش‌های چندین سالۀ او گنجینه‌ای بزرگ از عکس‌هایی شد که امروزه باور کردن آن‌ها سخت است… در پست بعد آلبومی از عکس‌های لوئیس هاین را می‌توانید ببینید.

اما «کمیتۀ ملی کار کودکان» کار و راه بسیار طولانی و دشواری را تا برچیدن کار کودکان در پیش داشت. اولین دستاورد بزرگ این کمیته این بود که در سال ۱۹۱۲ لایحۀ تشکیل «ادارۀ کودکان ایالات متحد» (United States Children’s Bureau) تصویب شد. این نخستین ادارۀ مختص کودکان در جهان بود که وظیفه داشت بر امور و زندگی کودکان نظارت داشته باشد.

اما سال‌ها طول کشید تا در آمریکا قانون ممنوعیت کار کودکان تصویب شد. در سال ۱۹۳۸ «قانون معیارهای کار منصفانه» (Fair Labor Standards Act) به تصویب رسید که در مواد آن مسئلۀ کار کودکان نیز اصلاح شده بود. طبق این قانون هر گونه تجارت با محصولاتی که بر اساس بهره‌کشی از کودکانِ زیر شانزده سال تولید شده بود در کل آمریکا ممنوع شد.

در پایان دوباره یادی کنم از لوئیس هاین، عکاسی که عکس‌هایش اصلاً بهانه‌ای شد برای نوشتن این متن. هاین تا سال ۱۹۱۸ با کمیتۀ کار کودکان همکاری کرد. از آن پس او به پروژه‌های اقتصادی روی آورد و تصویر دیگری از «صنعتی‌سازی» را ثبت کرد. عکس‌های بعدی او نشان می‌دهد عظمت صنعتی و شکوه مدرن آمریکا چقدر وابسته به کارگرانی بود که این جامعۀ ماشینی بزرگ را پیچ‌به‌پیچ می‌ساختند. برای مثال، هاین از پروژۀ ساخت آسمانخراش امپایر استیت عکاسی کرد. برای دیدن عکس‌های آن به این لینک بنگرید:

هاین در سال ۱۹۴۰ درگذشت. در ادامه آلبومی از عکس‌های لوئیس هاین می‌بینیم. تصویر پیوست نیز یکی از عکس‌های اوست.

مهدی تدینی